•حکمت عدم تصريح نام ائمه در قرآنپيشينه اين پرسش در عصر ائمه.1ديدگاه افراطي: نام اهل بيت و مقام پيشوايي آنان در قرآن به طور صريح بوده ولي بعد از وفات پيامبر و در عصر جمع آوري قرآن و تدوين آن تحريف شده و نام اهل بيت از قرآن افتاد.طرفداراناين ديدگاه در فريقين بسيار اندک بودهو تنها به روايات استناد مي کنند که از لحاظ سند و دلالت بي اعتبارند. از قبيل: ابن شنبوذ بغدادي (محمد بن احمد المقري: د.328) از اهل سنت وي ذيل آيه: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون‏»: آل عمران/123 را چنين قرائت کرده: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ ـ بسيف علي ـ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ» ابن نبوذ تأويل و نزول آن را خلط کرده، بدون اينکه بر توهم خود دليلي اقامه کند.  محدث نوري (م.1320ق): فصل الخطاب•انگيزه وي اثبات اين ادعاست که نام اهل بيت در قرآن بوده و به تحريف ساقط شده است. •دليل ايشان: «نام اوصياي خاتم پيامبران و دختر ايشان حضرت زهرا و برخي از صفات و ويژگي آن

فصل دوم: بررسي تطبيقي آيات ولايت إِنَّما وَلِيُّكُمُ‏ اللَّهُ‏ وَ رَسُولُهُ‏ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ: مائده/55 •ديدگاه هاي متنوع پيرامون آيات ولايت، مباحث متعدد تاريخي، حديثي، تفسيري و کلامي در پي داشته است.•محور اصلي اين تنوع بر اساس «نص بر امامت» در انديشه شيعه و انکار (يا ترديد) از اهل سنت است.•ريشه بحث در آيات و شأن نزول به زمان صحابه و سپس تابعين دارد.مفرداتانما: ادات حصر و تخصيص، براي اثبات پس از آن و نفي غير آنانمالک عندي درهم = انهليس لک عندي الادرهمانمالقيت اليوم زيدا: امروز تنها زيد را ملاقات کردم و کسي ديگر را ملاقات نکردم. •وليّ: حصول دو چيز (يا بيشتر) در کنار هم بدون آنکه بين آنها چيزي ديگر فاصله شود. برخي: نزديک و قرب•وليّ: به معناي فاعل از (وَليَه)، کسي که براي کار ديگري قيام کند، و هر کس کار ديگري را به عهده گرفت، ولي اوست.•وليّ اليتيم: الذي  يلي امرَه و يقوم بکفايَتِهِ و ولي المرأة الذي يلي عقدَ النکاحِ عليها.•وليّ: مالک تدبير

 •مباني ديدگاه گروه دومالف) ولايت به معناي نصرت يا محبت است.ب) «الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ...» بر هر مؤمني صدق مي کند، همانند آيه «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْض‏»  توبه/71ج) خصوصيات آيه براي تمييز مؤمنان از منافقان است، زيرا منافقان بر نماز مداومت ندارند. «إِنَّ الْمُنافِقينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى‏ يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ‏ اللَّهَ إِلاَّ قَليلا»نساء/142در زکات بخيلند. «أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ»: احزاب/19د) در «... وَ هُمْ راكِعُونَ» چند احتمال وجود دارد:.1خضوع: «و هم خاضعون»: در برابر اوامر و نواهي الهي يا در حال عطاي زکات خاضعند و بر نيازمندان تکبر نمي ورزند..2رکوع اصطلاحي: مؤمنان نمازي که مشتمل بر رکوع است بجا مي&

رجعت: بازگشت عده اي از اولياي الهي و دشمنان اهل بيت (که از دنيا رفته اند) به دنيا، پس از ظهور مهدى موعود عليه السلام و تشكيل حكومت عدل الهى در سراسر جهان•اولياىالهى و صالحان با ديدنحاكميت حق و عدالت شادمان شده و ثمرات ايمان و اعمال صالح خود را در دنيا مشاهده مى‏كنند. •دشمنان اهل‏بيتعليهمالسلامسزاىظلم هايي را كهروا داشته‏انددر دنيا ديده و كيفرنهايى در قيامتخواهد ديد.قول به رجعت از عقايد اماميه•پيشينه مبحث رجعت: از زمان رسول الله و پيدايش اماميه و پيش از آن در امتهاي پيشين•اعتقاد به رجعت: از خصوصيات مدرسه اهل‏بيت عليهم السلام•اصحاب ائمه عليهم السلام در اين مسأله با مخالفان خود مباحثه‏هايى داشته‏اند؛ مانند مؤمن‏الطاق با ابوحنيفه.  •آثار نگاشته شده علماي شيعه؛ شيخ مفيد، سيد مرتضى، علامه مجلسى، شيخ حر عاملى و ...‏مفهوم رجعت‏•رجعت در لغت= بازگشت. •رجعت در اصطلاح= بازگشت جماعتى از افراد به زندگىدنيا بعد از قيامجهانى امام مهدى(عج)و قبل از حلول روز قيامت.1- شيخصدوق: «ما درباره رجعت معتقديمكهاين حادث

خلاصه مبحث رجعت از ديدگاه عقل‏1- قسر دائم يا اكثرى محال است.‏الف) روح به بدن علاقه دارد، خواه انسان عادي يا امام باشد.اين قوه روحاني روح که بدن را به آن تدبير مي کند در انسانها متفاوت است و ائمه عليهم السلام علاوه بر قوه ي روحاني جزئي، از قوه ي مؤثر کلي نيز برخوردارند (براي تدبير عالم طبيعت)؛ پس هرگاه نفس ناطقه بعد از مرگ به شکل کاملتري به بدن توجه کند، زندگي جديد ممکن است.ب) بنابه ضرورت عقل، موجودي که به حسب فطرت وجود الهي خويش داراي اثري خاص مي باشد؛ ولي براي تحقق اثر وجودي او منعي ايجاد مي شود (کلي يا اکثري)، خلقت چنين موجودي بيهوده است.ج) خداوند حکيم کار عبث انجام نمي دهد.نتيجه: پس بايستي زمينه ي مناسب براي تحقق اثر وجودي مخلوقات الهي فراهم شود و اين همان رجعت است. وجود ائمه براي به کمال رساندن بشر بود ولي به دليل موانع جاه طلبانه بشر نتوانستند اثر وجودي آن را محقق کنند، لذا بايد فرصتي براي ايشان محقق شود تا اثر وجودي آنها به تحقق برسد.•1- قسر دائم يا اكثر

درس دوم: مرگ و معاد ـ حيات برزخى‏حيات برزخي مورد اختلاف بين مسلمين و وهابيون•منشأ اختلاف در: استعانت از ارواح اولياى الهى، و استغاثه به آنان، توسل به اولياى الهى بعد از وفاتشان و ...•تمام مسلمين بجز وهابيون قائل به حيات برزخي هستند.•وهابيت حيات برزخي حتي براي اولياي الهي قائل نبوده و به همين دليل استعانت، استغاثه و توسل به آنان را جايز ندانسته بلكه از مظاهر بارز شرك مى‏دانند.•زيرا معتقدند كه اوليا بعد از مرگ علم غيب ندارند و هيچ نوع تصرفى نيز نمى‏توانند داشته باشند. •فتواهاى وهابيون‏1- بن باز: «به ضرورت دين و ادله شرعى دانسته شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله  در هر مكانى موجود نيست و فقط جسم او در قبرش در مدينه منوره است، ولى روحش در جايگاه اعلى در بهشت است ...».«بن باز مجموع فتاوا، ج 1، ص 408»«كثيرى از اهل سنت قائل به حيات برزخى در قبر براى امواتند، ولى اين بدان معنا نيست كه علم غيب مى‏دانند، يا از امور اهل دنيا اطلاع دارند، بلكه اين امور با مرگ از آنها منقطع گرديده است». «بن باز مجموع

سوره آل عمران از تفاسير نمونه: آية الله ناصر مکارم شيرازي، ق14، (فارسي)روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن: حسين بن علي ابوالفتوح رازي، ق6، (فارسي قديم)تبيان: محمد بن حسن طوسي، ق5 (عربي)مجمع البيان: فضل بن حسن طبرسي، ق6 (عربي)کشاف: محمود زمخشري، ق 6 (عربي)جوامع الجامع: فضل بن حسن طبرسي، ق6 (عربي)صافي: محمد فيض کاشاني، ق 11 (عربي)کنز الدقائق: محمد قمي مشهدي، ق 12 (عربي)الميزان: محمد حسين طباطبايي، ق14 (عربي)مخزن العرفان: نصرت بيگم امين، ق 14، (فارسي)عاملي: ابراهيم عاملي، ق 14، (فارسي)کاشف: محمد جواد مغنيه، ق 15، (عربي) معرفي تفسير تفسير روض الجنان و روح الجنان•« تفسير ابو الفتوح رازى» تاليف ابو الفتوح رازى، از متكلمان اماميه در سده ششم هجرى، تفسير شيعى به فارسى است. (متولد 470 ق در شهر رى، وفات وي 554 ق)•تأليف: 510 تا 533 ق يا اندكى پس از آن بوده نگارش اين اثر در ميانسالى•مقدمه‏اى كوتاه در معانى و اقسام قرآن و بحثى در معناى تفسير و تأويل و استعاذه•آيه يا آياتى از هر سوره به ترتيب از فاتحه تا ناس را به صورت زيرنويس و لفظ به لفظ به فا

7. هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْبابِترجمه: او كسى است كه اين كتاب را بر تو نازل كرد، كه قسمتى از آن، آيات «محكم» است؛ كه اساس اين كتاب مى‏باشد؛ (و هر گونه پيچيدگى در آيات ديگر، با مراجعه به اينها، برطرف مى‏گردد.) و قسمتى از آن، «متشابه» است اما آنها كه در قلوبشان انحراف است، به دنبال متشابهاتند، تا فتنه‏انگيزى كنند؛ و تفسير (نادرستى) براى آن مى‏طلبند؛ در حالى كه تفسير آنها را، جز خدا و راسخان در علم، نمى‏دانند. مى‏گويند: «ما به همه آن ايمان آورديم؛ همه از طرف پروردگارِ ماست.» و جز صاحبان عقل، متذكر نمى‏شوند. (7)شأن

فصل اول: کليات معنا شناسي اصطلاح اهل بيت عليهم السلام•نکاتي در مورد اهل بيت:.1اهل بيت در معناي دوم قابليت تطبيق بر افراد مختلف دارد، پس محدوده ي آن بايد از ناحيه شارع تعيين شود.   امکان داخل شدن افرادي يا خروج افرادي: مثل خطاب خدا به نوح: «... إِنَّهُ‏ لَيْسَ‏ مِنْ‏ أَهْلِك... ‏» هود/46.2شايستگي انتساب به بيت نبوت در معناي دوم مراتب گوناگوني دارد که بر اساس معيارهاي خاص ذاتي يا اکتسابي افراد احراز مي شود، مثل: سلمان فارسي در حديث «سلمان منّا اهل البيت».3اهل بيت در لسان پيامبر در عالي ترين مرتبه تنها بر افراد خاصي تطبيق شده و به صورت اصطلاح درآمده است:الف) حديث ثقلين: «کتاب الله و عترتي اهل بيتي »ب) حديث سفينه: «مثل اهل بيتي کمثل سفينة نوح»ج) داستان مباهله و کساء: «اللهم هولاء اهل بيتي»د) حديث نجوم: «اهل بيت امان لامتي»و) حديث صلوات: «اللهم صل علي محمد» •مراد در اينجا معناي اصطلاحي اهل بيت در سيره نبي اسلام است که با عنوان «دوازده خليفه» توصي

•حکمت عدم تصريح نام ائمه در قرآنپيشينه اين پرسش در عصر ائمه.1ديدگاه افراطي: نام اهل بيت و مقام پيشوايي آنان در قرآن به طور صريح بوده ولي بعد از وفات پيامبر و در عصر جمع آوري قرآن و تدوين آن تحريف شده و نام اهل بيت از قرآن افتاد.طرفداراناين ديدگاه در فريقين بسيار اندک بودهو تنها به روايات استناد مي کنند که از لحاظ سند و دلالت بي اعتبارند. از قبيل: ابن شنبوذ بغدادي (محمد بن احمد المقري: د.328) از اهل سنت وي ذيل آيه: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون‏»: آل عمران/123 را چنين قرائت کرده: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ ـ بسيف علي ـ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ» ابن نبوذ تأويل و نزول آن را خلط کرده، بدون اينکه بر توهم خود دليلي اقامه کند. محدث نوري (م.1320ق): فصل الخطاب•انگيزه وي اثبات اين ادعاست که نام اهل بيت در قرآن بوده و به تحريف ساقط شده است. •دليل ايشان: «نام اوصياي خاتم پيامبران و دختر ايشان حضرت زهرا و برخي از صفات و ويژگي آنان در